ستاد اقتصاد دیجیتال معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در راستای تنوع بخشی به اکوسیستم مجموعهای از برنامه های حمایتی و ترویجی را از منظر حوزههای فناوری محور و مساله محور تهیه و توزیع کرده است.
این ستاد با همکاری هفته نامه شنبه برآن است که هرهفته فرصتهای کسب وکاری پیشران را درحوزههای فناوری معرفی کند.
در شمارههای قبل استارتآپهای پیشران هوش مصنوعی و استارتآپهای حوزه شهر هوشمند معرفی شدند و این بار به معرفی حوزههای انقلاب صنعتی چهارم میپردازیم.
علاقهمندان این حوزه در صورت تمایل میتوانند نسخه کامل این سلسله گزارشها را در قالب کتاب الکترونیک و از طریق سایت ستاد اقتصاد دیجیتال و هوشمندسازی، به صورت رایگان، دریافت کنند.
هوشمند سازی در انقلاب صنعتی چهارم
نسل چهارم صنعت یا انقلاب صنعتی چهارم به اتوماسیون و تبادل داده در فناوریهای تولیدی اطلاق میشود.
به بیان دیگر، به همگرایی تولید صنعتی و فناوریهای اطلاعات و ارتباطات صنعت نسل ۴ میگویند.
امروزه، شکل گیری اینترنت اشیاء، رشد هوش مصنوعی و تعاملات ماشین-ماشین و ماشین-انسان، بلاکچین و بسترهای خدماتی در محیطهای تولیدی منجر به توسعه بیشتر نسل چهارم صنعتی شده است.
نهایتا، روندی که بر تولید صنعتی مبتنی بر نسل چهارم صنعت حاکم شده است منجر به توسعه کارخانههای هوشمند میشود.
اتصال تجهیزات بیشمار به حسگرها و توانایی جمع آوری، انتقال و تفسیر دادهها، به طور همزمان، سطوح بالایی از کنترل و امکان ردیابی اطلاعات را ایجاد میکند.
انقلاب صنعتی چهارم موجب اتصال ماشینها، ابزارالات و انسانها به یکدیگر میشود و تعامل میان آنها را افزایش میدهد.
دو عنصر بسیار مهم انقلاب صنعتی چهارم قابلیتهای همکاری و اتصالاند.
در نسل چهارم صنعت، لازم است جریان مداوم اطلاعات بین دستگاهها و اجزاء، تعامل ماشین-ماشین، سیستم های تولیدی و بازیگران اصلی برقرار شود.
انقلاب صنعتی چهارم
از دیگر موضوعات مهم، همکاری انسان با ربات است که در آن امور تولیدی به طور کاملا خودکار انجام میگیرند.
رابط کاربری پیشرفتهای نیز به منظور برقراری این ارتباط توسعه یافته که غالبا شامل سیستمهای عملیات از راه دور و سیستمهای مبتنی بر محیطهای واقعیت افزوده است.
بررسیهای مختلف نشان میدهد که ارزش فعلی بازار انقلاب صنعتی چهارم حدودا ۱۶۰ بیلیون دلار است و انتظار میرود تا سال ۲۰۲۲ تا ۱۵ درصد رشد کند.
بر اساس نتایج ارائه شده در برخی منابع، نسل چهارم صنعت هزینههای لجستیک و تولید را بین ۱۰ تا ۳۰ درصد و هزینههای مدیریت کیفیت را بین ۱۰ تا ۲۰ درصد کاهش میدهد.
نقش استارتاپها در توسعه این مفهوم در صنایع مختلف، کلیدی و پررنگ است.
صنایع بالغ و بیهمتایی چون معدن و نفت و گاز، به یمن پررنگ شدن و توسعه اکوسیستمها، به مرور به سمت توسعه تولید هوشمند و انقلاب صنعتی چهارم میروند.
ما در کشورمان صنایع پیر و حتی فرسودهای داریم و حالا موقعیت بسیار جذابی برای کارآفرینان و نوآوران ایجاد شده تا با حل مشکلات کم کم آینده تولید کشور را به سمت دیجیتالی شدن و در نهایت هوشمند شدن سوق دهد.

تولید هوشمند
با این اوصاف، در ادامه این مقاله به معرفی چند استارتاپ فعال در حوزه تولید و کارخانه هوشمند میپردازیم
تا فعالان اکوسیستم استارتاپی کشور بیشتر به سمت و سوی این حوزه استراتژیک و آیندهدار سوق داده شوند.
Micropsi industries
در سال ۲۰۱۴ و در کشور آلمان تاسیس شد، شرکتی فعال در زمینه یادگیری ماشینی برای رباتها و کنترل فرایند.
ربات ساخته شده توسط این شرکت MIRI نام دارد و برای انجام فرایندهای مونتاژی پیچیده طراحی شده است
این ربات به تغییرات محیطی واکنش نشان میدهد و فعالیتهایش برنامه ریزی نشده، بلکه آموزش داده شده است؛ این مهم به وسیله نمایش، تصحیح و تکرار انجام شده است.
همین مساله موجبشده کسانی که میخواهند ازاین ربات استفاده کنند مهارتهای آن را بدون نیاز به نوشتن کد آموزش دهند
نرمافزار دیتاها را از رباتها جمعآوری میکند تا فرایند یادگیری آسان شود و کنترل رباتها برای اپراتو میسر گردد.
Cambrian Intelligence
یک شرکت توسعه دهنده کنترلرهای رباتهای صنعتی از راه دور است که سال ۲۰۱۵ در کشور انگلیس تاسیس شد.
این شرکت با الهام از ابزار بازیهای ویدیویی و همچنین واقعیت مجازی اقدام به ایجاد یک پلتفرم برای کنترل دستها و نحوه حرکت رباتهای صنعتی از راه دور کرده است.
به علاوه، این شرکت امکان آموزش رباتها را از راه دور مهیا کرده است.
هدف این شرکت توسعه هوش مصنوعی برای رباتهاست تا این پلتفرم برای هر رباتی به آسانی پیاده شود.
Zenrobotics
سال ۲۰۰۷ و در کشور فنلاند تاسیس شد.
این شرکت به منظور تسهیل و تسرع فرایند تفکیک انواع پسماند، سیستمی مبتنی بر فناوری رباتیک و ارائه کرده است؛
که انواع پسماند خشک را به صورت خودکار شناسایی و آنها را از هم جدا میکند.
این سیستم رباتیک که به منظور کاهش هزینههای جداسازی پسماندها و بالاتر بردن کارایی آنها طراحی شده است.
قابلیت جداسازی قطعات پسماند باارزش را از زبالههای جامد با استفاده از بازوهای مکانیکی دارد.
فلزات، چوبها، مواد معدنی، پلاستیکها و مقواها از جمله پسماندهایی هستند که با این ربات جداسازی میشوند.
شرکت این سیستمهای رباتیک را معمولا به شرکتهای بازیافت و تفکیک پسماند میفروشد؛
در برخی موارد تولیدکنندگان عمده پسماندهای خشک نیز به منظور کاهش هزینه دفع پسماند خود از این سیستم بهره میبرند.
StrongArm tech
یک تولیدکننده جلیقههای کمکی برای کارگران است که سال ۲۰۱۱، در کشور امریکا تاسیس شد.
جلیقههای این شرکت به نحوی ارگونومیک ساخته شده اند و بدون ایجاد مزاحمت برای کارگر بر نیروی او میافزایند و بر تواناییش در حمل مواد، قطعات و ابزارهای سنگین.
این جلیقه اتوماتیک به شکل بدن فرد درمیآید و اجازه نمیدهد که بر بدن و ستون فقرات فشار وارد شود.
همچنین، این جلیقهها باعث جلوگیری از مصدومیت کارگران حین جا به جایی میشوند.
در طراحی این جلیقهها به این نکته توجه شده است که نیروی وارد شده از جانب اجسام به قسمتهای عضلانی و قویتر فرد منتقل شود تا فشار کمتری وارد آید.
Pzartech
یک شرکت توسعه دهنده نرمافزار شناسایی قطعات ماشینالات صنعتیاست که کارش را به وسیله عکسبرداری توسط تلفن همراه انجام میدهد.
شخصی که درون ماشین را بررسی میکند، از محیط داخلی ماشین عکس میگیرد و در این پلتفرم آپلود میکند.
این عکس در دیتابیس قرار میگیرد و قسمتها و قطعات موجود در دستگاه را شناسایی و به کاربر معرفی میکند.
به عنوان مثال، دستگاهی را در نظر بگیرید که نیاز به تعمیر دارد؛ اما جای آن قطعه مشخص نیست.
این پلتفرم کمک میکند که آن قطعه پیدا و نحوه دسترسی به آن مشخص شود.
همچنین پلتفرم مزبور به استفاده کننده اطلاعات کاملی درباره تمامی قطعات موجود در دستگاه ارائه میدهد.
منبع: هفته نامه شنبه